ES Modules khác CommonJS thế nào? Live binding và tree shaking là gì?

So sánh

	ESM	CommonJS
Cú pháp	import / export	require / module.exports
Phân tích	tĩnh, lúc parse	động, lúc chạy
Tải	bất đồng bộ	đồng bộ
Export	live binding, chỉ đọc	giá trị/object được gán
Tree shaking	có	khó
Top-level await	có	không
this ở top-level	undefined	module.exports

Live binding

// counter.js
export let count = 0;
export function inc() { count++; }

// main.js
import { count, inc } from "./counter.js";
inc();
console.log(count); // 1, thấy giá trị mới
// count = 5;       // TypeError: import là chỉ đọc

Với CommonJS, const { count } = require("./counter") chỉ lấy giá trị lúc đó và không cập nhật theo.

• import() động trả Promise, dùng cho code splitting và lazy loading.
• Module được cache: chỉ thực thi một lần dù import nhiều nơi.
• Phụ thuộc vòng: ESM xử lý tốt hơn nhờ binding, nhưng truy cập trước khi khởi tạo gây ReferenceError (TDZ).